Maikel Fleminks over creatief lichtontwerp tijdens festivals

 

Hoe kun je je als evenement nou nog écht onderscheiden van de concurrentie? Steeds meer evenementen, maar ook artiesten zetten in op licht. Denk bijvoorbeeld aan de lichtshow tijdens Awakenings of Photon van Ben Klock. Maar hoe wordt dat ontworpen, zo’n lichtplan, en wat komt daar allemaal voor kennis en kunde bij kijken?

Wij spraken met creatieve lichtontwerper Maikel Fleminks. Negen jaar geleden begon hij als lichtoperator bij Studio80 en Trouw. Nu is hij lichtontwerper van onder andere Into the Woods, Woodstock Bloemendaal, De Marktkantine en komende zomer voor Elrow Town Amsterdam. Binnen de scene staat hij bekend om zijn duidelijke eigen visie en manier van werken met ouderwets bewegend en industrieel licht.

Hoi Maikel! Kan je iets vertellen over jezelf? Wie ben je en wat doe je?
Ik doe lichtontwerp en technische productie voor heel veel verschillende evenementen, variërend van clubnachten, festivals tot bedrijfsevenementen, video en merkactivaties. Dit doe ik onder de naam Rock ’N Roll Engineering samen met Stan van Ettikhoven.

Waarom is licht belangrijk tijdens festivals en clubavonden?
Het is een manier om de muziek visueel te versterken en het kan sfeer geven aan een ruimte, evenement of feestje. In een club kun je mensen mooier maken of zich meer op hun gemak laten voelen door het rustig te houden en een avond goed op te bouwen. Dit doe je door de ruimte veel donkerder te maken en niet het idee geven dat mensen in een lege ruimte staan, terwijl ze dat wel staan. Daarnaast ervoor zorgen dat losse plekjes uitgelicht zijn en gebruik maken van warme kleuren.

Welke rollen zijn er allemaal rondom een evenement of festival met betrekking tot licht?
Het begint meestal met een ontwerp door een lichtontwerper. De mensen die het licht bedienen tijdens het evenement noem je een lichtoperator. Daaronder valt vaak een bedrijf met mensen die de lichtinstallatie opbouwen en installeren. Daarnaast is er nog iemand die een technische tekening maakt.

Op De Wallen staan ze niet voor niets in rood licht. Het maakt mensen écht mooier.

Zijn kleurkeuzes belangrijk bij licht op muziek en waarom?
Jazeker, kleur doet heel veel met mensen. Een heel cliché voorbeeld: op De Wallen staan ze niet voor niets in rood licht, het maakt mensen écht mooier. Groen en geel licht maakt mensen er niet mooier op, dus dat maakt de ruimte ook minder aantrekkelijk. Daarnaast geldt: hoe warmer de kleuren, hoe beter mensen er uitzien. Zeker in een club waar mensen terugkomen, moeten mensen zich op hun gemak voelen.

Zijn er plannen en patronen bedacht voor licht tijdens een evenement, of ontstaan deze ter plekke?
Bij mij ontstaat het meestal ter plekke. Bij een bedrijfsevenement is het helemaal van tevoren uitgedacht en druk je alleen op ‘go’ tijdens de show. Voor een clubnacht programmeer ik van tevoren hele korte stukjes licht van 1 of 2 maten lang en daarmee speel ik live in op de muziek. Ik heb wel een bepaald idee hoe ik wil dat de avond verloopt, maar als de muziek iets heel anders doet dan pas ik het daarop aan.

Bereid je je dan ook voor op de muziek die er gedraaid gaat worden?
Tegenwoordig niet meer, vroeger wel. Ik heb het ondertussen zo vaak gedaan dat het eigenlijk wel een beetje vanzelf gaat. Als ik niet weet wie er komt draaien, dan weet ik het ook wel na een half uurtje muziek luisteren. Dat voel ik dan aan op het moment.

Hoe bepaal je ritmes van licht ten opzichte van de muziek?
Gewoon meetellen, zoals een muzikant ook met muziek meetelt en dan voel je wel wat er gaat gebeuren. Een goede lichtman voelt wat er gaat gebeuren.

Wat zijn de nieuwste innovaties met betrekking tot licht op dit moment?
Dat zit hem vooral in besturing. Er is net weer een nieuw type lichttafel uit waar weer heel veel nieuwe software voor geschreven wordt en het een hele andere manier van licht bedienen wordt. De ontwerpsoftware wordt steeds beter. Je kunt bijvoorbeeld in 3D van tevoren een hele stage tekenen en het licht bedienen.

Eigenlijk is werken met licht een kunstvorm. Ervaar je dat zelf ook zo?
Nee en ja. Ik vind het soms overdreven als mensen het echt behandelen als een kunstobject. Licht in een club bijvoorbeeld moet effectief zijn, het hoeft niet altijd mooi of esthetisch te zijn. Sommige lichteffecten zijn niet mooi, maar daar reageert het publiek heel goed op. Bij theater bijvoorbeeld vind ik het wel echt een kunstvorm. Het kan met scènes emoties meegeven. Of een bepaalde lichtinstallatie op een festival zoals bij DGTL 2018 boven de entree door Nick Verstand, Boris Acket & Bob Roijen.

Wat is het verschil tussen visuals en een lichtplan?
In mijn optiek zijn visuals echt alleen puur visueel en met een lichtplan kun je veel doen met de sfeer, maar ook visueel. Visuals kunnen wel bijdragen aan de sfeer. Het is een beetje lastig om dat uit elkaar te trekken. Dus als ik een ontwerp maak doe ik dat ook samen met iemand die visuals doet zodat het één geheel is.

Een lichtontwerp van een ander festival kopiëren, dat vind ik echt het allerergste dat er is.

Tijdens een festival overdag zie je licht niet echt. Wat doe je hier aan?
Overdag doe ik niet zoveel aan licht. Ik vind dat je het rustig op moet bouwen. Ik zou meer doen met rook overdag, het rustig houden, met lampen zoals stroboscopen of blinders kun je kleine momenten in de muziek benadrukken. Ik vind het mooier als je overdag een rustig plaatje hebt, wat ’s avonds mee-evolueert met de muziek.

Wat zijn absolute no-go’s voor lichtplannen bij elektronische festivals of evenementen?
Het moet in ieder geval veilig zijn, dat is denk ik wel het allerbelangrijkste. Een lichtontwerp van een ander festival kopiëren, dat vind ik echt het allerergste dat er is. Je haalt natuurlijk wel inspiratie uit andere festivals, want er zijn nou eenmaal in Nederland 250 festivals per jaar. Het komt dus wel eens voor dat je iets maakt wat iemand anders al gemaakt heeft, ook zonder dat je het gezien hebt. Dat kan gebeuren, maar liever niet.

Wat zou je nog wel eens willen doen in je leven binnen je vak?
Opening van een Olympische Spelen of een Halftime show voor een Super Bowl voor een toffe artiest. Ik denk dat ik dan wel vrij blij ben als ik dat binnen nu en 40 jaar kan bereiken.

Interview door: Eline Mars

Tim Hogenboom

Leave a reply